1. Tazminat İlkesi

  • Babil'deki "göze göz, dişe diş" anlayışı yerine tazminat sistemi uygulanıyordu.
  • Yaralama ve mala zarar verme gibi suçlarda para (gümüş) cezası verilirdi.
  • Kasıt ile kaza sonucu oluşan zarar birbirinden ayrılırdı.
  • Cinayetlerde bile çoğu zaman idam yerine tazminat tercih edilirdi.

2. Dinamik Yasalar

  • Yaklaşık 200 maddelik Hitit kanunları zamanla değiştirilebiliyordu.
  • Cezalar gerektiğinde hafifletiliyordu.
  • Tabletlerde "Eskiden 50 şekel, şimdi 25 şekel ödeyecek" gibi değişiklikler yer alır.
  • Yerel yöneticilere adil yargılama yapmaları emredilirdi.
  • Ölüm cezası daha çok isyan ve kara büyü gibi ağır suçlarda uygulanırdı.

3. Telepinu Fermanı

  • Veraset kuralları yazılı hale getirildi.
  • Suçun bireyselliği ilkesi benimsendi.
  • Telepinu, katilleri öldürmek yerine sürgüne göndererek kan davası geleneğini kırdı.
  • Böylece hukuk, kişisel intikamın önüne geçti.

4. Pankuş Meclisi

  • Eski Krallık döneminde kralın yetkilerini denetleyen yüksek meclisti.
  • Hanedan suçları ve vatana ihanet davalarına bakardı.
  • Hukukun üstünlüğünü güçlendiren önemli bir kurumdu.

5. Kadın ve Köle Hakları

Kadınlar

  • Boşanma hakkına sahipti.
  • Çeyizlerini geri alabiliyorlardı.
  • Miras konusunda önemli haklara sahiptiler.
  • IV. Tudhaliya'nın hakemlik yaptığı uluslararası boşanma davası bunun en önemli örneğidir.

Köleler (Namra)

  • Mülk edinebilirlerdi.
  • Özgür kişilerle evlenebilirlerdi.
  • Bedel ödeyerek özgürlüklerini satın alabilirlerdi.

Sonuç

Hitit hukuku; tazminat esaslı, değiştirilebilir, adalet odaklı ve insancıl yapısıyla çağının en gelişmiş hukuk sistemlerinden biridir. Kadın ve kölelere tanınan haklar ile Telepinu Fermanı, Hititleri antik dünyanın en ileri hukuk devletlerinden biri yapmıştır.