Hititlerin fethettikleri bölgelerin inançlarını dışlamayıp kendi kültürlerine katarak oluşturdukları "Bin Tanrılı Halk" inancında, devasa panteonun zirvesini Fırtına Tanrısı (Teşup/Tarhunt) ile onun eşi olan Arinna'nın Güneş Tanrıçası paylaşmaktadır.
Arinna'nın Güneş Tanrıçası'nın Hitit Dünyasındaki Yeri
Din ve mitoloji bağlamında Arinna'nın Güneş Tanrıçası'nın Hitit dünyasındaki yerini şu temel özelliklerle özetleyebiliriz:
Panteonun Zirvesi ve Tüm Toprakların Kraliçesi
Arinna'nın Güneş Tanrıçası, herhangi bir antik dinde karşılaşılan en önemli ve en güçlü kadın tanrılardan biri olarak kabul edilmektedir. Hitit Krallığı'nı, bizzat kralı ve kraliyet ailesini koruyan en yüce dişil otoritedir ve metinlerde "tüm toprakların kraliçesi" unvanıyla anılır.
Adını aldığı "Arinna" kenti, Hitit metinlerinde çok sık geçen son derece önemli dini bir merkezdir; hatta bazı uzmanlar bu kutsal kentin günümüzdeki görkemli Alacahöyük yerleşimi olabileceğini düşünmektedir.
Hititlerin Hurri kültürüyle kaynaşması sonucunda, Fırtına Tanrısı Teşup'un eşi olan baş tanrıça Hepat ile özdeşleşmiş ve panteonda bu isimle de anılmaya başlanmıştır.
Devletin Temsilcisi ve Antlaşmaların Şahidi
Hitit devlet aklında Arinna'nın Güneş Tanrıçası, devletin bekasının ilahi teminatıdır. Uluslararası antlaşmalarda yeminlerin tutulacağını denetleyen en büyük şahit odur.
Örneğin, Mısır ile imzalanan Kadeş Barış Antlaşması tabletlerinde yeminlerin şahidi olarak toplanması istenen "bin tanrılık meclis" sayılmaya başlandığında; liste daima Cennetin Güneş Tanrısı, Arinna'nın Güneş Tanrıçası ve Hatti'nin Fırtına Tanrısı ile başlar.
Kral II. Murşili ve “Veba Duaları”
Güneş Tanrıçası, kralların en çaresiz anlarında kişisel bir sığınak görevi de görmüştür. Hitit tarihinin en trajik krallarından olan ve ülkeyi 20 yıl boyunca kırıp geçiren salgınla mücadele eden II. Murşili'nin kişisel koruyucu tanrısı Arinna'nın Güneş Tanrıçası'dır.
Kral, kendi iç dünyasını ve kederini yansıttığı ünlü "Veba Duaları"nda doğrudan bu tanrıçaya yakarmış; "Tanrıçam, bu ülkede artık tanrılara hizmet edecek, ekmek pişirip içki sunacak, tarlaları sürecek kimse kalmadı" diyerek salgının bitirilmesi için gözyaşlarıyla ona sığınmıştır.
Mitolojik Kökenler ve Mezopotamya Etkisi
Güneş Tanrıçası kavramının kökenlerine inildiğinde, Hititlerin diğer mitolojik unsurlarda olduğu gibi Mezopotamya'dan da etkilendikleri görülür. Hitit güneş kültünün temelinde, Sümerlerin Güneş Tanrısı olan Utu'nun (ve Babil'deki Şamaş'ın) etkisi olduğu bilinmektedir.
Hitit mitolojisinde güneş, "Gökyüzünün Güneş Tanrısı" (adaletin koruyucusu, aydınlığın kaynağı) ve "Yeryüzünün Güneş Tanrıçası" (yer altını yöneten, hastalıkları kovan) gibi farklı formlara ayrılsa da; Arinna'nın Güneş Tanrıçası devlet panteonunun başındaki bağımsız ve benzersiz statüsünü daima korumuştur.